Vacip kurbanı, Kurban Bayramı günlerinde Allah’a yakınlaşma niyetiyle kesilen kurbandır. Hanefî mezhebinde gerekli şartları taşıyan Müslümanların kurban kesmesi vacip kabul edilirken mezheplerin çoğunda sünnet olarak değerlendirilmektedir.
Vacip kurbanın kimlere gerekli olduğu; kişinin mali durumu, temel ihtiyaçları, borçları ve seferî olup olmaması gibi şartlara göre değerlendirilir. Bu yazıda vacip kurbanı nedir, kurban kimlere vaciptir, kurban kesmek farz mı vacip mi ve vacip kurbanı ne zaman kesilir gibi merak edilen soruları ele alıyoruz.
Vacip kurbanı nedir?
Vacip kurbanı, Kurban Bayramı günlerinde ibadet niyetiyle kesilen kurbanı ifade eder. Dinî kaynaklarda Kurban Bayramı’nda kesilen bu kurban için “udhiyye” ifadesi de kullanılmaktadır.
Kurban; Allah’a yakınlaşma ve O’nun rızasını kazanma amacıyla, belirli şartları taşıyan hayvanın usulüne uygun olarak kesilmesiyle yerine getirilen mali bir ibadettir. Din İşleri Yüksek Kurulu, Hanefî mezhebinde tercih edilen görüşe göre udhiyye kurbanının vacip olduğunu belirtmektedir.
Akika, adak, şükür ve nafile kurbanlarından farklı olarak vacip kurban, doğrudan Kurban Bayramı günleri ve bu ibadetle yükümlü olma şartlarıyla ilişkilidir. Diğer kurban çeşitleri hakkında bilgi için kurban faaliyet sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Kurban kesmek farz mı, vacip mi?
“Kurban kesmek vacip mi?” ve “Kurban farz mı, vacip mi?” aynı konuda en çok merak edilen sorular arasındadır.
Kurban Bayramı’nda kurban kesmenin hükmü mezheplere göre farklı değerlendirilmiştir. Hanefî mezhebinde gerekli şartları taşıyan kişi için kurban kesmek vaciptir. Mezheplerin çoğuna göre ise sünnettir.
Bu nedenle kurbanın hükmü açıklanırken mezhep farklılıklarının dikkate alınması ve “her Müslümana farzdır” gibi genel bir ifade kullanılmaması gerekir.
Vacip kurbanı niçin kesilir?
Vacip kurban, Allah’a yakınlaşma ve ibadet niyetiyle kesilir. Kurban ibadetinde yalnızca hayvanın kesilmesi değil, kişinin kulluk bilinci ve paylaşma sorumluluğu da önem taşır.
Kurban etinin ihtiyaç sahipleriyle paylaşılması da bu ibadetin toplumsal yönlerinden biridir. Din İşleri Yüksek Kurulu, kurban ibadetinin Allah’a yakınlaşmanın yanında maddi imkânı kurban kesmeye yeterli olmayan kişilerle paylaşmayı da içerdiğini belirtmektedir.
Kurban kimlere vaciptir?
Hanefî mezhebine göre akıl sağlığı yerinde, büluğa ermiş, seferî olmayan ve temel ihtiyaçları ile borçları dışında nisap miktarı mala sahip olan Müslüman kurban kesmekle yükümlüdür. Kurban için aranan mali yeterlilikte, malın üzerinden bir yıl geçmiş olması şart değildir.
Dolayısıyla kurban yükümlülüğü yalnızca kişinin gelirine bakılarak belirlenmez. Temel ihtiyaçlar, borçlar ve kişinin sahip olduğu mal varlığı birlikte değerlendirilir.
Kurban için nisap miktarı nedir?
Kurban yükümlülüğünde dikkate alınan mali yeterlilik ölçüsüne nisap denir.
Din İşleri Yüksek Kuruluna göre kişinin temel ihtiyaçları ve borçları dışında 24 ayar 80,18 gram altın veya bunun değerinde para ya da mala sahip olması, Hanefî mezhebine göre kurban yükümlülüğü açısından nisap ölçüsüdür. Bu malın artıcı nitelikte olması veya üzerinden bir yıl geçmesi gerekmez.
Altının Türk lirası karşılığı değişebileceği için nisap miktarını sabit bir TL tutarı üzerinden değerlendirmek yerine güncel altın değeri üzerinden hesaplamak daha uygundur.
Borcu olan kişiye kurban vacip midir?
Borcu bulunan herkes için aynı hüküm verilmez. Kurban yükümlülüğü değerlendirilirken kişinin borçları ve temel ihtiyaçları çıktıktan sonra kalan mal varlığına bakılır.
Borçlar ve temel ihtiyaçlar çıkarıldıktan sonra kişinin nisap miktarı mala sahip olması hâlinde Hanefî mezhebine göre kurban yükümlülüğü devam eder. Nisap miktarına ulaşmıyorsa vacip kurban yükümlülüğü doğmaz.
Bu nedenle kişinin yalnızca borcunun bulunması değil, borçlar düşüldükten sonraki mali durumu önemlidir.
Vacip kurbanı ne zaman kesilir?
Vacip kurbanı Kurban Bayramı için belirlenen kesim vakti içerisinde kesilir.
Bayram namazı kılınan yerlerde kurban kesim vakti bayram namazının ardından başlar. Bayram namazı kılınmayan yerlerde ise sabah namazı vaktinin girmesiyle kesime başlanabilir.
Hanefî mezhebine göre kurban kesim vakti bayramın üçüncü günü gün batımına kadar devam eder. Şâfiî mezhebinde ise dördüncü günün gün batımına kadar kurban kesilebilir.
Bu zaman aralığı vacip kurbanı, yılın farklı zamanlarında kesilebilen bazı diğer kurban türlerinden ayıran temel özelliklerden biridir.
Vacip kurban vekâletle kesilebilir mi?
Evet. Kişi kurbanını kendisi kesebileceği gibi vekâlet vererek başka bir kişi veya kuruma da kestirebilir. Vekâlet sözlü veya yazılı olarak verilebildiği gibi telefon ve internet gibi iletişim araçlarıyla da gerçekleştirilebilir.
Vekâlet verilen kişi veya kurumun kurbanı bağışçı adına, belirtilen niyet ve şartlara uygun şekilde gerçekleştirmesi gerekir.
Kurbanın kişinin bulunduğu şehirden farklı bir yerde veya yurt dışında vekâletle kesilmesinde de dinen bir sakınca bulunmadığı belirtilmektedir.
Vacip kurban bağışı nasıl yapılır?
Hayrat Yardım’da vacip kurban bağışı, kesimin gerçekleştirileceği ülke veya bölge ile küçükbaş ya da büyükbaş seçeneğine göre sunulan kurban kampanyaları üzerinden yapılır. Kurban bağış sayfasındaki güncel seçeneklerden size uygun kampanyayı belirledikten sonra kartta veya sepet aşamasındaki “Niyet” alanından “Vacip” seçeneğini işaretleyebilirsiniz.
Böylece vacip kurban niyetinizi ayrıca farklı bir kampanya aramanıza gerek kalmadan, seçtiğiniz kurban kampanyası üzerinden belirtebilirsiniz.
Hayrat Yardım olarak bağışçılarımızın vekâlet yoluyla emanet ettiği kurbanların temin, kesim ve dağıtım süreçlerini takip ediyoruz. 2026 yılında 200’ü aşkın kişiden oluşan saha ekibimizle 3 kıtada 37 ülkede 79.231 kurban hissesiyle 3,7 milyondan fazla ihtiyaç sahibine ulaştık. Aynı dönemde çocuklara 3.446 bayram hediyesi ulaştırdık.
Kurbanınız kesildiğinde bağış sırasında belirttiğiniz telefon numarasına kesimin tamamlandığına ilişkin bilgilendirme mesajı gönderilir. Kesime ait video kaydının bağlantısı ise kesimden sonraki 2 ila 7 gün içerisinde SMS ve WhatsApp yoluyla tarafınıza iletilir.
Kurban bağışı, vekâlet, video kaydı ve operasyon sürecine ilişkin diğer sorular için Kurban Sıkça Sorulan Sorular sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Hanefî mezhebinde kurban yükümlülüğü bireyseldir. Aynı aile içerisinde eşlerden veya yetişkin çocuklardan her kim kendi mal varlığı açısından kurban yükümlülüğü şartlarını taşıyorsa o kişi ayrı ayrı yükümlü kabul edilir. Şâfiî mezhebinde ise aile adına bir kurban kesilmesi sünnet-i kifâye olarak değerlendirilmektedir.
Kadına kurban vacip midir?
Hanefî mezhebinde kurban yükümlülüğü kadın veya erkek olmaya göre değil, yükümlülük şartlarına göre değerlendirilir. Kendi mal varlığı temel ihtiyaçları ve borçları dışında nisap miktarına ulaşan kadın da diğer şartları taşıması hâlinde kurban kesmekle yükümlüdür.
Evli olmayan kişiye kurban vacip olur mu?
Kurban yükümlülüğü için evli olma şartı aranmaz. Kişi gerekli mali ve diğer şartları taşıyorsa medeni durumundan bağımsız olarak Hanefî mezhebine göre kurban kesmekle yükümlü olur. Din İşleri Yüksek Kurulu da gerekli mali imkâna sahip bekâr kişilerin kurban kesemeyeceği yönündeki anlayışın doğru olmadığını belirtmektedir.
Seferî olan kişiye kurban vacip midir?
Hanefî mezhebine göre seferî olan kişi vacip kurban kesmekle yükümlü değildir. Bununla birlikte seferî kişinin kurban kesmesine engel bulunmamaktadır. Diğer mezheplerde kurbanın hükmü farklı değerlendirilebilir.
Vacip kurban bağışınızı gerçekleştirin
Vacip kurban yükümlülüğünüzü yerine getirmek üzere Hayrat Yardım’ın güncel kurban kampanyalarını inceleyebilirsiniz. Ülke ile küçükbaş veya büyükbaş seçeneğini belirledikten sonra “Niyet” alanından “Vacip” seçeneğini işaretleyerek bağışınızı gerçekleştirebilirsiniz.
